Shenjat më të zakonshme të sëmundjes
Një nga shenjat më të hershme dhe më të shpeshta psikologjike është humbja e interesit dhe kënaqësisë për aktivitetet që dikur ju gëzonin. Hobet, shoqërimet me miqtë apo edhe marrëdhëniet intime nuk sjellin më kënaqësi. Kjo ndjenjë boshllëku shpesh shoqërohet me gjendje të keqe të vazhdueshme, ndjenja të pashpresës dhe të pafuqisë, sikur asgjë nuk do të përmirësohet dhe sikur s’ka asgjë që mund të bëni për të ndryshuar situatën. Vështirësitë me përqendrimin, kujtesën dhe marrjen e vendimeve janë gjithashtu të zakonshme, duke e bërë të vështirë edhe detyrën më të thjeshtë. Në raste më të rënda, mund të shfaqen edhe mendime suicidale.
Simptomat fizike të depresionit shpesh janë ato që personi i vëren i pari, edhe pse rrallë lidhen menjëherë me shëndetin mendor. Lodhia kronike dhe mungesa e energjisë që e bëjnë edhe ngritjen nga shtrati të duket një përpjekje e madhe – janë shenja klasike
Çrregullimet e gjumit janë shumë të zakonshme dhe mund të shfaqen si pagjumësi (ose zgjim herët në mëngjes), ose si gjumë i tepruar. Ndryshimet e theksuara në oreks dhe peshë trupore janë gjithashtu sinjale alarmuese. Shumë njerëz përjetojnë dhimbje fizike të pashpjegueshme, si dhimbje koke, dhimbje shpine, muskujsh apo probleme të tretjes pa ndonjë shkak të qartë mjekësor. Trupi në depresion ngadalësohet, gjë që mund të vihet re edhe në të folur ose lëvizje të ngadalta.
Disa persona, veçanërisht burrat, mund të shfaqin irritim, zemërim, madje edhe sjellje të rrezikshme si abuzim me alkoolin ose bixhoz kompulsiv.
Ndryshimet e sjelljes shpesh janë më të dukshme për njerëzit rreth personit të prekur. Tërheqja sociale dhe shmangia e kontaktit me miqtë dhe familjen është një nga shenjat më tipike. Një person që zakonisht është shoqëror papritur preferon vetminë dhe neglizhon hobet dhe interesat e veta. Problemet me funksionimin në shtëpi dhe në punë bëhen gjithnjë e më të dukshme. Moskujdesi për higjienën personale mund të jetë gjithashtu një shenjë që personi po lufton me simptoma të rënda.
Kur duhet kërkuar ndihmë
Depresioni nuk manifestohet njësoj tek të gjithë. Simptomat mund të ndryshojnë shumë në varësi të moshës dhe gjinisë. Tek fëmijët dhe adoleshentët, përveç trishtimit, shpesh shfaqen irritim, zemërim, rezultate të dobëta në shkollë dhe izolim shoqëror. Burrat më rrallë pranojnë ndjenjat e pashpresës, por më shpesh ankohen për lodhje, probleme me gjumin dhe shfaqin agresivitet. Gratë më shpesh përjetojnë ndjenjë faji, ngrënie të tepërt dhe gjumë të tepruar. Tek të moshuarit, simptomat mund të maskohen si probleme me kujtesën, dhimbje fizike ose mungesë e përgjithshme interesi, gjë që shpesh çon në diagnoza të gabuara.
Nëse vini re se ju ose dikush pranë jush ka disa nga simptomat e mësipërme për pjesën më të madhe të ditëve, pothuajse çdo ditë ose për më shumë se dy javë, është thelbësore të kërkoni ndihmë profesionale. Hapi i parë është një konsultë me mjekun e familjes, i cili më pas mund t’ju drejtojë te një psikiatër. Trajtimi varet nga shumë faktorë, prandaj është e rëndësishme të jeni të sinqertë me mjekun dhe të ndani detajet, në mënyrë që ai të marrë anamnezën e duhur dhe të përshkruajë terapinë adekuate.
Dhe së fundi, mbani mend: depresioni është i shërueshëm, dhe trajtime si psikoterapia, medikamentet ose kombinimi i të dyjave mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës.
Mos u përballni vetëm – kërkimi i ndihmës është shenjë force dhe hapi i parë drejt rikuperimit.